خط تولید قرص در سالهای اخیر با ورود فناوریهای بومیسازی شده، دستخوش تحول جدی شده است و نام «ماشین سازی حسنی» در این میان بهعنوان یکی از بازیگران اصلی شناخته میشود. این مجموعه دانشبنیان با تکیه بر تجربه بیش از یک دهه در حوزه تجهیزات دارویی و صنعتی، انواع دستگاههای پرس قرص و تجهیزات جانبی خط تولید قرص را با استانداردهای روز دنیا طراحی و تولید میکند. تمرکز اصلی این شرکت بر رفع نیاز تولیدکنندگان داخلی و کاهش وابستگی به ماشینآلات خارجی است؛ موضوعی که طی سالهای گذشته به دغدغه جدی بسیاری از فعالان صنعت دارو و مکمل تبدیل شده بود.
در فرآیند تولید قرص، قبل از هر اقدامی برای کار با پرس قرص، کیفیت پودر گرانوله اهمیت اساسی دارد. پودری که وارد قالب دستگاه پرس قرص میشود باید یکنواخت، همگن، دارای تراکم مناسب و در عین حال از نظر جریانپذیری در سطح قابل قبول باشد تا بتواند تمام حجم حفره قالب را بهطور کامل پر کند. شکل دانهبندی این پودر معمولا باید شبیه به شکر یا جوششیرین باشد؛ یعنی نه بیش از حد ریز که گلوله شود و نه آنقدر درشت که نتواند به خوبی فشرده شود. یکی دیگر از ویژگیهای حیاتی این پودر، چسبندگی کنترلشده است؛ بهگونهای که ذرات بین خودشان استحکام و چسبندگی لازم برای تشکیل یک قرص محکم را داشته باشند اما به سطح قالب، پانچها و سایر بخشهای دستگاه پرس قرص نچسبند تا از ایجاد توقف، ضایعات و کاهش سرعت تولید جلوگیری شود.
در فرمولاسیون انواع قرص، بهویژه قرصهای دارویی، استفاده از بایندرهایی مانند CNC، PVB، لاکتوز، هیدروکسی پروپیل سلولز و متیلسلولز بهعنوان عامل ایجاد استحکام و انسجام در ساختار قرص رایج است. این ترکیبات با ایجاد پیوند بین ذرات پودر، مانع خرد شدن یا لبپر شدن قرص در حین بستهبندی، جابهجایی و مصرف میشوند. در عین حال، برای تسهیل هضم و حل شدن قرص پس از بلع، از افزودنیهای ویژهای استفاده میشود تا مواد مؤثره دارویی در زمان و محل هدف در بدن آزاد شوند. افزودن استئارات منیزیم نیز بهعنوان روانکننده و عامل براقکننده قرص، نقش مهمی در بهبود ظاهر و پیشگیری از چسبندگی در هنگام پرس ایفا میکند.
پرسش اصلی بسیاری از تولیدکنندگان این است که چگونه میتوان به چنین پودر گرانوله استانداردی دست یافت تا نتیجه نهایی در دستگاه پرس قرص، محصولی با کیفیت و قابل رقابت با نمونههای خارجی باشد. در پاسخ به این نیاز، ماشین سازی حسنی با طراحی و ساخت دستگاههایی مانند میکسرهای تخصصی، خشککنهای برقی و گازی، گرانولاتور (گرانولساز) و همچنین کامپکتور ویژه پودرهای شیمیایی، امکان تولید گرانولهای خشک و مرطوب را با حداقل دخالت گرما، رطوبت و چسب در اختیار واحدهای تولیدی قرار داده است. این رویکرد باعث شده است تا فرآیند آمادهسازی مواد اولیه برای ورود به مرحله پرس قرص، قابل کنترلتر، اقتصادیتر و متناسب با استانداردهای صنعتی باشد.
پس از آمادهسازی مواد، نوبت به انتخاب و استفاده از دستگاه پرس قرص متناسب با ظرفیت و نوع تولید میرسد. ماشین سازی حسنی با توسعه و ثبت اختراع انواع دستگاه پرس قرص دستی، اتومات و هیدرولیک، توانسته است سبدی کامل از تجهیزات را برای تولیدکنندگان با مقیاسهای مختلف فراهم کند. این دستگاهها با اخذ گواهی استاندارد CE اروپا و گواهی iso9001، از نظر کیفیت ساخت، ایمنی و دقت عملکرد در رده ماشینآلات معتبر بینالمللی قرار میگیرند و همین موضوع توجه بسیاری از مجموعههای دارویی و صنعتی را به خود جلب کرده است.
برای واحدهایی که در ابتدای مسیر تولید قرار دارند یا بودجه محدودی در اختیار دارند، دستگاه پرس قرص دستی ۵ تن گزینهای اقتصادی و کارآمد به شمار میرود. این مدل میتواند بسته به مهارت اپراتور، حدود ۱۰ تا ۳۰ قرص در دقیقه تولید کند و مناسب تولید قرصهایی با قطر زیر ۹ میلیمتر است. با وجود سادگی و دستی بودن، دستگاه پرس قرص ماشین سازی حسنی مدل ۵ تن برای تولیدهای آزمایشگاهی، تولید محدود، استارتآپهای دارویی و واحدهایی که در حال تست فرمولاسیونهای جدید هستند، راهحلی کاربردی محسوب میشود. در سطح بالاتر، دستگاه پرس قرص ۸ تن فشار متغیر نسل جدید این شرکت، پاسخگوی نیاز تولیدکنندگانی است که به ظرفیت بالاتر و عملکرد تماماتومات نیاز دارند. این دستگاه قادر است قرصهایی تا قطر حدود ۳۰ میلیمتر را با سرعت حدود ۶۰ عدد در دقیقه تولید کند و امکان تولید قرص در اشکال مختلف از جمله گرد و بیضی را فراهم سازد. سیستم کنترل و طراحی مکانیکی این دستگاه به گونهای است که برای کارکرد ۲۴ ساعته و پیوسته طراحی شده و میتواند در خطوط تولید حرفهای و نیمهصنعتی به کار گرفته شود. تنظیم فشار، کنترل ضخامت و اطمینان از یکنواختی وزن قرصها از جمله ویژگیهای مهم این دستگاه پرس قرص در مقیاس صنعتی است. برای تولید در مقیاس بسیار بالاتر یا زمانی که نیاز به تولید قرصهایی در ابعاد بزرگتر از ۳۰ میلیمتر وجود دارد، دستگاه پرس قرص ۲۰ تن و مدلهای هیدرولیک این شرکت وارد میدان میشوند. دستگاه پرس قرص ۲۰ تن علاوه بر ایجاد فشار بالا برای تولید قرصهای بزرگ، این امکان را فراهم میکند که با افزایش تعداد سمبهها، تعداد قرصهای تولیدی در هر سیکل بالا رود و در نتیجه ظرفیت تولید ساعتی بهشکل قابل توجهی افزایش یابد. این ویژگی برای تولیدکنندگانی که هم به تعدد ابعاد قرص و هم به تیراژ بالا نیاز دارند، اهمیت ویژهای دارد. مدلهای هیدرولیک پرس قرص ماشین سازی حسنی بیشتر برای کاربردهای خاص طراحی شدهاند؛ مانند تولید قرص صابون، قرصهای چند رنگ (دو یا سه رنگ) و قرصهای بزرگ با اشکال متنوع. این دستگاهها با بهرهگیری از سیستم کنترل پیشرفته و نمایشگر لمسی، امکان تنظیم هوشمند پارامترهایی مانند قدرت پرس، زمان نگهداشت فشار و ضخامت قرص را به اپراتور میدهند. ترکیب سیستم هیدرولیک با کنترل دیجیتال، دقت و تکرارپذیری بالایی را در فرآیند پرس قرص تضمین میکند و زمینهساز تولید محصولات خاص و سفارشی میشود. علاوه بر خود فرآیند پرس، تکمیل خط تولید قرص بدون تجهیزات تکمیلی مانند دستگاه کوتینگ (دراژه) و دستگاه بلیستر امکانپذیر نیست. برای رنگآمیزی، روکشدهی و ایجاد لایه محافظ روی قرصها، دستگاههای تمام اتومات کوتینگ ماشین سازی حسنی مورد استفاده قرار میگیرند. این دستگاهها با کنترل دقیق سرعت درام، دمای هوای ورودی و میزان محلول کوتینگ، کمک میکنند قرصها ظاهری یکنواخت، براق و استاندارد پیدا کنند. بسته به نوع فرمولاسیون و نیاز بازار، این امکان وجود دارد که قرصها به صورت روکشدار، رنگی یا دارای پوشش محافظ در برابر رطوبت و نور تولید شوند. در مرحله نهایی، دستگاههای بلیستر نیمهاتومات و تماماتومات این مجموعه برای بستهبندی و خشابگذاری قرصها وارد کار میشوند. بستهبندی بلیستری علاوه بر حفاظت فیزیکی و شیمیایی قرص، امکان ردیابی، شمارش دقیق و عرضه بهداشتی محصول را فراهم میکند. همخوانی و هماهنگی دستگاه پرس قرص با تجهیزات بلیستر و کوتینگ، باعث شده است تولیدکنندگان بتوانند یک خط کامل تولید قرص و کپسول را از ماشین سازی حسنی دریافت کنند؛ خطی که از نظر کیفیت و کارایی، قابل رقابت با نمونههای باکیفیت اروپایی عنوان میشود. ارائه گارانتی یکساله و ده سال خدمات پس از فروش برای انواع دستگاه پرس قرص و تجهیزات جانبی، از دیگر نقاط قوت این مجموعه است که اطمینان خاطر بیشتری به واحدهای تولیدی میدهد. این سطح از پشتیبانی فنی در کنار دانش فنی بومی و تجربه عملی در راهاندازی خطوط مختلف، موجب شده است بسیاری از تولیدکنندگان دارویی، بهداشتی و صنعتی در کشور برای تجهیز یا نوسازی خطوط خود، به این برند ایرانی اعتماد کنند. مروری کوتاه بر روند کلی تولید قرص نشان میدهد که هر مرحله، به طور مستقیم بر نتیجه نهایی و عملکرد دستگاه پرس قرص اثرگذار است. ابتدا مواد اولیه توسط میکسر بهصورت یکنواخت با هم ترکیب میشوند. در صورت نیاز، از خشککن برقی یا گازی برای کاهش رطوبت مواد استفاده میشود. سپس مواد به کمک گرانولساز یا کامپکتور، به گرانولهای خشک یا مرطوب با دانهبندی استاندارد تبدیل میشوند. در مرحله بعد، متناسب با ظرفیت و نوع محصول، یکی از مدلهای دستی، اتومات یا هیدرولیک دستگاه پرس قرص انتخاب و مورد استفاده قرار میگیرد. پس از پرس، در صورت نیاز به روکش یا رنگ، قرصها وارد دستگاه کوتینگ شده و در نهایت توسط دستگاه بلیستر نیمهاتومات یا تماماتومات، بستهبندی و آماده عرضه به بازار میشوند. قرار گرفتن تمام این تجهیزات در سبد محصولات یک مجموعه واحد، باعث شده است نام ماشین سازی حسنی در بسیاری از گزارشها و خبرهای مربوط به توسعه خطوط تولید قرص در کشور به عنوان یک گزینه کلیدی مطرح شود. تولیدکنندگانی که پیش از این ناچار به واردات دستگاه پرس قرص و سایر ماشینآلات از برندهای خارجی بودند، اکنون امکان اتکا به یک راهحل بومی، اقتصادی و استاندارد را دارند؛ راهحلی که از مرحله آمادهسازی پودر تا پرس قرص، کوتینگ و بستهبندی، فرآیند تولید را پوشش میدهد و میتواند نقش مهمی در توسعه صنعت دارویی و بهداشتی کشور ایفا کند.
